De trein in Oostenrijk

Wie graag gemakkelijk en snel wil reizen door Oostenrijk heeft met de trein een goed alternatief. Het netwerk van treinen in Oostenrijk is goed en je kunt gerust zeggen dat het een zeer modern netwerk is met goede verbindingen en voorzieningen. De treinen rijden niet zo vaak als in Nederland, maar ze rijden wel punctueel en last but not least, het is snel.

Alle grote steden zoals Wenen, Salzburg, Linz, Graz en Innsbruck hebben een groot station (hauptbahnhof) met goede aansluitingen naar de andere steden, dorpen en de steden buiten Oostenrijk.

De treinen in Oostenrijk kun je net als in Nederland en België onderverdelen in categorieën.

De Cityjet

Deze trein laat zich het beste vergelijken met de sprinters in Nederland. De trein verbindt steden en dorpen met elkaar en stopt praktisch op ieder station. De treinen worden de komende jaren gemoderniseerd en dat belooft veel goeds. Alle treinen zijn geklimatiseerd en voorzien van moderne gemakken. De Cityjet is de vervanger voor het huidige netwerk van S-bahnen. In Wenen zal de Cityjet dan ook voornamelijk worden ingezet op dit netwerk.

De Railjet

De Railjet is de trein in Oostenrijk die met hoge snelheid de grote steden met elkaar verbindt. Met snelheden boven de 200 km/u raast deze trein door het land.

Niet alleen vanwege de reistijd, maar ook het comfort is in de Railjet uitstekend. Fijne stoelen, een klaptafeltje en wifi maken het mogelijk dat je kunt werken in de trein.

Sterker nog, dit artikel heb ik geschreven en gepubliceerd vanuit de  Railjet van Wenen naar Salzburg. Naast de genoemde voorzieningen is iedere Railjet uitgerust met een boordrestaurant en boordservice, waarbij je voor heel schappelijke prijzen koffie, drankjes en broodjes kunt kopen.

Oostenrijk heeft als doelstelling om de hoeveelheid CO₂ te verminderen. Dat kan door de binnenlandse vluchten te verminderen. Een goed voorbeeld is de verbinding tussen Wenen en Salzburg. Deze is met de trein iets langer dan met het vliegtuig, maar wel zeer efficiënt. Voor 2025 moet ook de vliegverbinding tussen Wenen en Graz worden vervangen door de trein. Dan is namelijk een nieuwe spoortunnel klaar, waardoor de reistijd met zeker 20 minuten wordt verkort en de trein in Oostenrijk dus een goede concurrent is vergeleken met het vliegtuig.

De Nightjet

Ook 's nachts rijden de treinen in Oostenrijk door; de Nightjet is het nachtelijke alternatief voor de Railjet, met als bijzonderheid dat er een aantal slaapwagons meereizen. Zo kom je dus goed uitgerust aan op de plek van bestemming. De Nightjet leent zich vooral voor de langeafstandstrajecten. De Oostenrijkse spoorwegen hebben in 2016 een deel van het netwerk van nachttreinen van de Duitse collega's van de Deutsche Bahn overgenomen. Een aantal trajecten wordt ook uitgevoerd als autoslaaptrein. Zo kan je auto gewoon mee op vakantie en kom je uitgerust aan op je bestemming.

Lees alles over de Nightjet naar Wenen

De Intercity

Deze treinen rijden voornamelijk tussen de grote steden en stoppen ook bij stations waar je kunt overstappen op andere belangrijke treinroutes.  De intercity is een betaalbaar alternatief voor de duurdere Railjet. De wagons zijn ook wat minder luxe; het gebrek aan wifi is daar een goed voorbeeld van. De meeste intercity's hebben een restauratiewagon en catering aan boord.

De Intercity bussen

De Oostenrijkse spoorwegen hebben naast de treinen ook een efficiënt netwerk van comfortabele bussen. Deze rijden vooral op trajecten waar de bus gewoon sneller is dan de trein.

Er zijn ook trajecten waar geen spoor ligt en dan kan een kort stukje met de bus in Oostenrijk soms veel tijd besparen.  Ook de Flixbus rijdt in Oostenrijk via een uitgebreid netwerk.

WESTbahn

Sinds enkele jaren is er wat concurrentie op het spoor in Oostenrijk; een private onderneming rijdt sinds 2011 tussen Wenen en Salzburg en Wenen via Graz naar Villach. De Westbahn is daarmee een geduchte concurrent geworden van de ÖBB (de Oostenrijkse staatsspoorwegen). Tickets voor de WESTbahn kun je online kopen of op de stations.

Ook de Westbahn probeert te scoren met goede voorzieningen aan boord van de treinen. Sinds 2017 rijdt WESTbahn ieder half uur tussen Salzburg en Wenen en vice versa. Momenteel rijdt WESTbahn alleen tot Westbahnhof in Wenen. Daar kun je makkelijk overstappen op alle andere vormen van openbaar vervoer. De WESTbahn biedt tickets aan vanaf € 26,50 voor een enkele reis. De kaarten kun je eenvoudig online kopen via de website of via de handige app voor op je mobiele telefoon. Met een e-ticket reis je makkelijk met de Westbahn.

Meer informatie over de WESTbahn op de website: www.westbahn.at

Regionale spoorlijnen

Een aantal spoorlijnen wordt door een andere vervoerder dan de ÖBB bediend. Zoals de:

• Achenseebahn
• de CAT (City Airport Train van de luchthaven Wenen naar de binnenstad van Wenen)
• GKB - twee spoorlijnen in de Steiermark

De treinkaartjes

Om met de trein te kunnen reizen, heb je een vervoersbewijs nodig. Dat kan op verschillende manieren:

• een printje zijn van de online boeking (via de website van ÖBB)
• de handige app voorop de mobiele telefoon van de ÖBB
• of een ouderwets kaartje uit de kaartautomaat op het station.
• Via de website van NS International (betalen met iDEAL)

Je kunt ook een kaartje kopen bij de conducteur. Zoek deze dan wel zelf op en wacht niet tot hij of zij langskomt, want dan is het zwartrijden. Een kaartje kopen bij de conducteur kost wel drie euro extra.

Om treinkaartjes online te kopen heb je wel een creditcard nodig. Helaas werd mijn Nederlandse Mastercard niet gelijk geaccepteerd. Boek de kaartjes dus ruim van tevoren.

De kaartsoorten

Bij het boeken van treinkaartjes is het goed opletten; met het standaardtarief kun je in principe iedere trein naar je bestemming nemen. De zogenaamde "Sparschiene"-kaarten kun je alleen online boeken en bieden vaak echt veel voordeel. De korting kan wel oplopen tot 70%.  Je kunt deze kaartjes vaak nog op de dag van vertrek kopen. Bij de online bestelling is het wel wenselijk dat je een creditcard hebt. Helaas is betalen via iDEAL of bankoverschrijving niet mogelijk.

Regionale Treinen

Net als in Nederland vindt de ÖBB het niet interessant om op alle lijnen te rijden; deze worden dan regionaal geëxploiteerd. Een goed voorbeeld is de Zillertalbahn in het Zillertal. Een kleine spoorlijn die toch ieder jaar meer dan 2,8 miljoen passagiers vervoert. 

Mag de fiets mee in de trein in Oostenrijk?

De Oostenrijkse Spoorwegen (ÖBB) en Westbahn bieden verschillende mogelijkheden om je fiets mee te nemen in de trein, zowel voor korte als lange afstanden. Hieronder duiken we dieper in de regels en opties voor fietsvervoer bij deze twee belangrijke treinmaatschappijen.

Fietsvervoer bij de ÖBB

De ÖBB maakt het eenvoudig om je fiets mee te nemen in het regionale verkeer. Een van de grootste voordelen van reizen met de ÖBB is dat je in regionale treinen meestal geen reservering nodig hebt om je fiets mee te nemen. Dit betekent dat je spontaan kunt beslissen om je fiets op een trein te zetten, mits er voldoende ruimte beschikbaar is. De kosten voor het meenemen van je fiets variëren afhankelijk van de route die je aflegt, met prijzen die oplopen tot ongeveer drie euro.

Het is echter belangrijk om rekening te houden met de spitsuren. Tijdens deze drukke periodes, doorgaans tussen zeven en negen uur 's ochtends en tussen vier en zes uur 's middags, kan het zijn dat je fiets niet mee mag in de trein. Andere reizigers krijgen dan voorrang, en je kunt worden gevraagd om een latere trein te nemen. Dit beleid kan enigszins variëren per regio en traject, dus het is verstandig om vooraf de specifieke regels voor jouw route te controleren.

Voor langeafstandsreizen zoals de intercity- en de Railjet-treinen met de ÖBB is de situatie iets anders. Hier is het verplicht om een fietsplek te reserveren. Dit kun je eenvoudig doen via de ticketshop of de ÖBB-app, waarbij een reservering je slechts drie euro kost. Op je ticket staat duidelijk aangegeven in welke wagon je fietsplek zich bevindt, zodat je precies weet waar je moet zijn als de trein arriveert. Dit systeem zorgt voor een soepel en stressvrij begin van je reis, vooral tijdens drukke periodes.

Fietsvervoer bij de Westbahn

WESTbahn biedt ook uitstekende mogelijkheden voor het meenemen van fietsen. Elke WESTbahn-trein beschikt over 20 fietsplekken, waarvan er 16 vooraf kunnen worden gereserveerd. Als je van tevoren boekt, ligt de prijs voor het vervoeren van je fiets tussen de vijf en tien euro, afhankelijk van de lengte van je reis en de route die je kiest.

Mocht je last minute besluiten om je fiets mee te nemen, dan is dat ook mogelijk, hoewel het iets duurder kan uitvallen. Als je geen reservering hebt en er toch een plek beschikbaar is, kun je je fiets alsnog meenemen door vijf euro extra te betalen bovenop het standaardtrajecttarief. Deze flexibiliteit maakt de WESTbahn een aantrekkelijke optie voor zowel geplande als spontane fietstochten door Oostenrijk.