De negen Deelstaten van Oostenrijk

Oostenrijk bestaat uit negen Bundesländer – negen deelstaten die elk een eigen karakter hebben. Van het kleine Vorarlberg in het westen tot het uitgestrekte Niederösterreich, van de bergachtige Steiermark tot het vlakke Burgenland aan de Hongaarse grens. Op deze pagina vind je een overzicht van alle negen deelstaten.

Deelstaat	Hoofdstad	Oppervlakte	Inwoners	Bekendst om
Vorarlberg	Bregenz	2.601 km²	~400.000	Skiën, Bodensee, Bregenzerwald
Tirol	Innsbruck	12.648 km²	~760.000	Alpen, skigebieden, Innsbruck
Salzburgerland	Salzburg	7.154 km²	~560.000	Mozart, Altstadt, Dachstein
Kärnten	Klagenfurt	9.536 km²	~560.000	Wörthersee, meren, warmte
Steiermark	Graz	16.401 km²	~1.250.000	Graz, wijn, Schladming
Oberösterreich	Linz	11.982 km²	~1.500.000	Salzkammergut, Hallstatt, Linz
Niederösterreich	St. Pölten	19.178 km²	~1.700.000	Wachau, kloosters, wijngaarden
Wenen	Wenen	415 km²	~2.000.000	Cultuur, koffiehuizen, musea
Burgenland	Eisenstadt	3.962 km²	~300.000	Neusiedlersee, wijn, Esterhazy

De negen deelstaten op de kaart

Klik op een deelstaat in de kaart om direct naar de beschrijving te gaan.

Vorarlberg — het kleinste Bundesland in het westen

Vorarlberg is het westelijkste en op één na kleinste Bundesland van Oostenrijk. Het ligt ingeklemd tussen Zwitserland, Liechtenstein en Duitsland — en dat is te merken. Qua dialect en cultuur voelt Vorarlberg anders aan dan de rest van Oostenrijk. Er zijn zelfs perioden geweest waarin de regio liever bij Zwitserland had gewild.

Wat je hier vindt: het Bodensee-gebied rond Bregenz, de Bregenzerwald met zijn karakteristieke dorpen en moderne architectuur, en skigebieden als Montafon en Arlberg. Dat laatste ligt deels in Tirol, maar de toegang via Vorarlberg maakt het voor velen de uitvalsbasis. Bregenz zelf is bekend om de Bregenzer Festspiele — een zomers muziekfestival met een drijvend podium op het meer. De kaartjes zijn snel uitverkocht.

Vorarlberg is geen drukke toeristenregio. Dat is zowel het voor- als het nadeel. Wie rust zoekt en van authentieke bergdorpen houdt, zit hier goed. Wie een breed aanbod van attracties verwacht, heeft meer aan Tirol of Salzburg.

Tirol — Oostenrijks berghart

Tirol is het Bundesland dat de meeste mensen voor ogen hebben als ze aan Oostenrijk denken: hoge bergen, groene dalen, houten boerderijen en skigebieden die tot de beste van Europa worden gerekend. Dat beeld klopt, maar het is niet het hele verhaal.

Innsbruck is de hoofdstad en een van de mooiste steden van Oostenrijk — klein genoeg om te voet te verkennen, groot genoeg voor een vol programma. De Goldenes Dachl in de Altstadt, het Hofburg-paleis en het panorama vanaf de Nordkette zijn klassiekers. De kabelbaan gaat bijna vanuit het stadscentrum omhoog — dat is uniek.

Skigebieden als Ischgl, Kitzbühel, Sölden en het Zillertal trekken jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Kitzbühel is exclusief en prijzig; het Zillertal is gezinsvriendelijker. Ischgl heeft een reputatie als feestgebied — handig om te weten als je daar juist geen behoefte aan hebt. In de zomer zijn de wandelmogelijkheden uitgebreid, al is Tirol in het hoogseizoen vol.

Salzburgerland — meer dan Mozart

Het Bundesland Salzburg is meer dan de gelijknamige stad. Buiten de stad vind je het Salzkammergut (gedeeld met Oberösterreich en Steiermark), de Dachstein, de skigebieden van SkiAmadé en het Pinzgau. Wie alleen Salzburg-stad kent, heeft maar een klein stukje van dit Bundesland gezien.

Salzburg-stad zelf is compact en goed te doen in een dag of twee. De Altstadt staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst en dat is terecht — de combinatie van barokkerk, Festung Hohensalzburg en de ligging aan de Salzach is indrukwekkend. Het is ook druk, zeker in de zomer en rond de Festspiele in juli en augustus. Kom buiten het hoogseizoen als je de stad wat rustiger wil zien.

In de omgeving: Hallstatt is technisch gezien Oberösterreich, maar valt in de praktijk in het Salzkammergut-circuit. Zell am See en Kaprun bieden een combinatie van meren en gletsjerskiën. SkiAmadé is een van de grootste skigebieden van Oostenrijk — goed voor wie variatie wil zonder steeds van auto te wisselen.

Kärnten — het zuiden dat naar zomer smaakt

Kärnten is het zuidelijkste Bundesland van Oostenrijk en voelt dat ook. De zomers zijn warmer dan elders, de meren bereiken temperaturen van 25 graden en meer, en de sfeer is een stuk ontspanner dan in de alpine gebieden verder naar het westen. Het Wörthersee is het bekendste meer — populair, ook onder Oostenrijkers zelf, en in de zomer behoorlijk druk.

Klagenfurt is de hoofdstad en heeft een aardige Altstadt met een Italiaans tintje — logisch voor een stad zo dicht bij de Italiaanse grens. De Lindwurmbrunnen op de Neuer Platz is het symbool van de stad. Verder de moeite waard: de Burg Hochosterwitz (een middeleeuwse burcht op een rotsformatie), het Stift Ossiach en de omgeving van de Millstätter See.

Kärnten is voor wie in de zomer van meren, wandelen en een wat mediterrane sfeer houdt. Voor wintersport is het minder voor de hand liggend dan Tirol of Salzburg, al zijn er wel skigebieden — de Nassfeld is de bekendste optie.

Steiermark — groen, wijnrijk en onderschat

De Steiermark is het op twee na grootste Bundesland en een van de meest gevarieerde. In het noorden liggen de Alpen met skigebied Schladming (gastheer van de Hahnenkamm-races), in het zuiden het vlakkere heuvelland vol wijngaarden. De Südsteiermark wordt vaak de Toscane van Oostenrijk genoemd — die vergelijking is wat overdreven, maar de wijnen zijn serieus goed.

Graz is de tweede stad van Oostenrijk en bij Nederlanders minder bekend dan Wenen of Innsbruck. Dat is eigenlijk een voordeel: de historische binnenstad staat op de UNESCO-lijst, het Kunsthaus Graz (het "vriendelijk buitenaards wezen", zoals het lokaal heet) is een van de opvallendste moderne gebouwen van het land, en er zijn genoeg restaurants en cafés zonder dat de hele stad voor toeristen is ingericht.

We raden je aan om Graz minstens twee nachten te geven. Een dag is te krap om de Schlossberg én de binnenstad én een goede maaltijd te combineren. Schladming in de winter is interessant voor gemiddelde tot gevorderde skiërs — de omgeving van het Dachstein Tauern skigebied is indrukwekkend.

Oberösterreich — meren, abdijen en Hallstatt

Oberösterreich heeft twee gezichten. Aan de ene kant Linz: een industriestad die de afgelopen decennia een opmerkelijke culturele metamorfose heeft doorgemaakt. Het Ars Electronica Center, de Tabakfabrik en de bloeiende kunstscene maken het de moeite waard voor wie meer wil dan klassiek toerisme. Aan de andere kant het Salzkammergut: een aaneenschakeling van meren, bergen en dorpen die tot de mooiste van Oostenrijk behoren.

Hallstatt is het bekendste dorp van het Salzkammergut — en ook het drukste. Op zomerse middagen staan er bussen geparkeerd en is het haast onmogelijk om een plekje zonder mensen te fotograferen. De vroege ochtend of een bezoek buiten het hoogseizoen maakt een groot verschil. Het dorp zelf is klein; een uur wandelen is genoeg voor de kern. Combineer het met het nabijgelegen Obertraun of de Dachstein-ijsgrotten voor een volwaardige dag.

Andere highlights in Oberösterreich: het klooster Stift Kremsmünster, het Traunsee-meer, en de Mühlviertel in het noorden voor wie de drukte wil vermijden.

Niederösterreich — het grootste Bundesland

Niederösterreich is het grootste Bundesland van Oostenrijk en omsluit de hoofdstad Wenen volledig. Veel bezoekers doorkruisen het zonder er bij stil te staan — op weg naar Wenen of verder naar het westen. Dat is zonde, want de regio heeft veel te bieden: de Wachau, het UNESCO-beschermde Donaudal met zijn wijngaarden en kloosters, is een van de mooiste rivierlandschappen van Europa.

Stift Melk staat al van kilometers afstand zichtbaar boven de Donau. Het Benedictijnse klooster is indrukwekkend van buiten en weelderig van binnen — al is de entreeprijs behoorlijk. Dürnstein in de Wachau is een pittoresk wijndorpje waar Richard Leeuwenhart ooit gevangenzat; de ruïne van de burcht is een kleine klim waard voor het uitzicht over het dal.

De hoofdstad St. Pölten trekt weinig toeristen, maar wie een dag over heeft: het stadcentrum heeft een compacte barokke binnenstad en het Landesmuseum Niederösterreich is verrassend goed. Klosterneuburg, vlak bij Wenen, heeft een imposant klooster dat de moeite waard is als je er langs rijdt.

Wenen — hoofdstad, apart Bundesland

Wenen is zowel de hoofdstad van Oostenrijk als een apart Bundesland — de stad is groot genoeg om een eigen deelstaat te vormen, met eigen wetgeving en een eigen parlement. Dat vertelt iets over de schaal: Wenen telt bijna twee miljoen inwoners, terwijl het volgende Bundesland (Niederösterreich) nog geen twee miljoen heeft verspreid over een gebied vijftig keer zo groot.

Wat je kunt verwachten van Wenen: veel, en druk. De grote musea — Kunsthistorisches Museum, het Belvedere, het Leopold Museum — zijn uitstekend maar vragen een halve dag per stuk. De Hofburg en Schönbrunn zijn imposant; Schönbrunn is op drukke zomerdagen een logistieke uitdaging. We raden je aan om grote attracties 's ochtends vroeg te bezoeken of online tickets te boeken.

De koffiehuiscultuur van Wenen staat op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed. Dat betekent niet dat elk Weens koffiehuis de moeite waard is — de grote namen als Café Central en Café Landtmann zitten vol toeristen en zijn prijzig. Een buurtcafé buiten de eerste wijk geeft vaak een eerlijker beeld van hoe Wenenaren daadwerkelijk leven. Wenen vraagt minimaal drie dagen voor een basis; een week is niet overdreven.

Burgenland — het andere Oostenrijk

Burgenland is het jongste en minst bekende Bundesland van Oostenrijk. Het maakte tot 1921 deel uit van Hongarije, en die invloed is nog voelbaar — in de plaatsnamen, de keuken en de wijntraditie. Het is ook het enige Bundesland zonder Alpen: het landschap is vlak tot licht heuvelachtig, met de Neusiedlersee als geografisch ankerpunt.

De Neusiedlersee is een ondiepe steppeachtige steppenmeer — uniek in Centraal-Europa en UNESCO-erfgoed samen met het Hongaarse deel. Het is een paradijs voor vogelliefhebbers en windsurfers, minder geschikt voor wie diep water zoekt (het meer is gemiddeld anderhalve meter diep). In de zomer zijn de rietkraagdorpen als Rust en Mörbisch populair; de sfeer is ontspannen en typisch anders dan elders in Oostenrijk.

Eisenstadt is de kleine hoofdstad, bekend om het Schloss Esterházy waar Haydn jarenlang hofcomponist was. Het paleis is te bezichtigen; het museum erbij is degelijk maar niet spectaculair. De wijngaarden van Burgenland produceren stevige rode wijnen — de Blaufränkisch is de bekendste druif. Voor wie Wenen bezoekt, is Burgenland een makkelijke dagtrip die de drukte van de stad achter zich laat.

Viel Spaß in Oostenrijk — welke deelstaat je ook kiest!