Kun je het water in de bergen drinken?

Als gepassioneerde bergwandelaar in de Oostenrijkse Alpen begrijp je hoe belangrijk het is om toegang te hebben tot schoon drinkwater. De vraag rijst dan ook vaak: "Kan ik water in de bergen drinken?" Het antwoord is niet eenvoudig, maar met de juiste kennis kun je voorkomen dat je reis wordt verpest door verontreinigd water. Hier geef ik je een overzicht van de belangrijkste methoden om veilig drinkwater te verkrijgen tijdens je avonturen in de bergen.

Kun je het water in de bergen drinken?

Hoewel bergwater er vaak helder en zuiver uitziet, schuilt er een scala aan onzichtbare gevaren in. Van bacteriën zoals E. coli en Salmonella tot virussen en chemicaliën zoals pesticiden en zware metalen – de risico's zijn talrijk. Ongezuiverd water kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals diarree en braken, die je wandelervaring snel kunnen verpesten. Het is dus essentieel om altijd je water te zuiveren voordat je het drinkt. Heel plat gezegd, terwijl jij op 1600 meter hoogte je flesje water aan het vullen bent in een beekje, staat 200 meter hoger een koe zijn blaas te legen in of naast datzelfde beekje.

De vier methodes om water te zuiveren

Je kunt het bergwater wel voor gebruik zuiveren, de vier belangrijkste en populairste methodes heb ik hier voor je beschreven. Sommige methodes zijn niet altijd even praktisch.

1. Water koken

Water koken is een van de oudste en betrouwbaarste methoden om schadelijke micro-organismen te doden. Op zeeniveau moet je het water minimaal vijf minuten laten koken. In de bergen, waar de luchtdruk lager is, moet je voor elke 150 meter hoogte één minuut extra koken. Hoewel effectief, heeft deze methode eigenlijk alleen maar nadelen:

• Het is tijdrovend en kost veel energie.
• Chemische stoffen en zwevende deeltjes blijven in het water.
• Het water moet afkoelen voordat je het kunt drinken of opslaan.
• Het is niet praktisch voor korte tochten zonder kookapparatuur.
• Het werkt alleen bij helder water.

2. Chemische waterzuivering

Met chemische middelen zoals chloor, jodium of zilverionen kun je snel en betrouwbaar water zuiveren. Deze middelen doden de meeste bacteriën, virussen en schimmels. Een actieve koolfilter kan helpen om de onaangename nasmaak te verminderen. De voordelen en nadelen zijn:

Voordelen:

• Snel en effectief.
• Maakt water tot zes maanden houdbaar.

Nadelen:

• Verwijdert geen zwevende deeltjes en chemicaliën.
• De chemische stoffen blijven in het drinkwater achter.
• Chemische smaak.

3. UV-bestraling van water

UV-C-licht kan bacteriën, virussen en de meeste schimmels binnen korte tijd onschadelijk maken. Moderne, draagbare apparaten maken deze methode nu ook geschikt voor bergwandelaars en kampeerders.

Voordelen:

• Geen chemicaliën nodig.
• Snelle en eenvoudige toepassing.

Nadelen:

• Werkt alleen betrouwbaar bij helder water.
• Vereist stroom of batterijen.
• Filtert geen zwevende deeltjes en chemicaliën.
• Hoge aanschafkosten.

4. Mechanische waterfilters

Mechanische filters, gebruiken microscopisch kleine poriën om ziekteverwekkers en zwevende deeltjes uit het water te filteren. Deze filters combineren vaak actieve kool en ionenuitwisselingstechnologie om zelfs de kleinste verontreinigingen te verwijderen.

Voordelen:

• Betrouwbare filtering van chemicaliën, zwevende deeltjes en de meeste ziekteverwekkers.
• Geschikt voor grote hoeveelheden water.

Nadelen:

• Virussen kunnen nog steeds door de filters heen.
• Regelmatig onderhoud en vervanging van filters nodig.

Kun je het water in de berghut drinken?

Het idee dat water schoner wordt naarmate je hoger komt in de bergen is een hardnekkige misvatting. Water wordt pas zuiver en drinkbaar wanneer het door de berg sijpelt en op die manier wordt gefilterd. Hoe langer de weg die het water door de berg aflegt, hoe hoger de kwaliteit ervan.

Veel berghutten hebben een eigen bron waar het drinkwater vandaan komt, vaak is de capaciteit van deze bronnen begrenst en duurt het een hele winter voor de bron weer gevuld is en genoeg drinkwater kan leveren voor het zomerseizoen. Veel hutten hebben dan ook een gescheiden watersysteem. Voor koken en de drankjes wordt gebruikt gemaakt van zuiver en getest drinkwater, maar voor het doorspoelen van de toiletten en de douches gebruikt men steeds vaker regenwater wat wordt opgevangen in grote sinisters onder de grond. Dit water kun je dan ook niet als drinkwater gebruiken.

Wees dus spaarzaam met het water in een berghut, beperk douchen en wassen echt tot een minimum. Als je drinkwater nodig hebt voor je flessen vraag eerst welke kraan je kunt gebruiken.

Bergwater als drinkwatervoorziening

Ik schreef het hierboven al, hoe langer het water onderweg is, hoe schoner het is. Dan is bijvoorbeeld goed te merken aan het drinkwater in veel Oostenrijkse steden. De stad Wenen heeft bijvoorbeeld als één van de weinige wereldsteden het beste schoonste drinkwater. Het water komt uit de Wildalpen een prachtig ongerept berggebied in de Steiermark. Het water dat hier wordt opgepompt en verder wordt getransporteerd naar Wenen is vanuit de bron al zo schoon dat het niet gereinigd hoeft te worden. Het drinkwater in Wenen is praktisch mineraalwater wat uit de kraan komt.