Oostenrijk is een fantastisch vakantieland met een rijke culinaire traditie. Maar wat als je geen alleseter bent? Of je nu een voedselallergie hebt, lactose- of glutenvrij moet eten, of vegetarisch of vegan leeft – het is goed om vooraf te weten wat je kunt verwachten én hoe je je kunt voorbereiden.
Allergieën en intoleranties: hoe goed gaat men met dieetwensen in Oostenrijk om?
In de grotere supermarkten in Oostenrijk zit je doorgaans goed. Ketens zoals Spar, Billa, Hofer en Merkur hebben een groeiend assortiment aan producten zonder gluten of lactose. Ook worden allergenen op verpakkingen meestal duidelijk aangegeven. Zoek je bijvoorbeeld glutenvrij brood, plantaardige melk of sojavrije snacks? Dan vind je die zeker in de grotere filialen of in toeristische regio’s. Ook de drogisterijketen DM en Müller hebben een groot aanbod aan glutenvrije producten en bieden een rijk assortiment aan met vegane producten.
Lastiger wordt het soms in kleinere dorpswinkels of berghutten. Daar is het aanbod beperkter en kan de etikettering net wat minder overzichtelijk zijn. Een handige tip is om apps zoals Allergy Translate, Google Translate, of Gluten Free Roads te gebruiken. En neem voor de zekerheid altijd wat eigen snacks of basics mee – zeker voor onderweg of als je gaat wandelen in de bergen.
Eten in hotels en restaurants met dieetwensen
Oostenrijkse hotels en pensions zijn over het algemeen gastvrij en bereid mee te denken, maar het is geen vanzelfsprekendheid dat er standaard rekening wordt gehouden met allergieën of dieetwensen. Geef je wensen dus van tevoren duidelijk door – het liefst in het Duits of Engels, zodat er geen misverstanden ontstaan.
In toeristische regio’s, zoals Tirol of Salzburgerland, zijn veel hotels en restaurants gewend aan internationale gasten en kunnen ze vaak alternatieven aanbieden. Denk aan glutenvrije pasta, lactosevrije melk of het weglaten van bepaalde ingrediënten. Toch blijft het belangrijk om duidelijk te communiceren: wat mag je wel en niet, en hoe ernstig is je allergie?
Vegetarisch en vegan in Oostenrijk: dit moet je weten
Ben je vegetariër of veganist? Dan is Oostenrijk – vooral in de steden – steeds toegankelijker. In Wenen, Graz, Innsbruck en andere grotere plaatsen vind je hippe vegan bistro’s, biologische supermarkten en restaurants met moderne kaartopties. Ook zijn er ketens zoals Swing Kitchen (vegan fastfood) of Veggiezz.
Buiten de steden – bijvoorbeeld in Alpenregio’s of kleine dorpen – is het aanbod een stuk beperkter. In veel familiegerunde Gasthöfe draait de menukaart nog steeds om traditionele gerechten als schnitzel, speckknödel, Kaiserschmarrn en kaasgerechten. Veganistische gerechten staan zelden op de kaart. Een vegetarische optie is er soms wel, zoals Käsespätzle of gebakken groenten, maar houd er rekening mee dat hier vaak toch nog kaas, ei of dierlijke bouillon in zit.
Er is wel een groeiende interesse in plantaardige voeding – mede dankzij jongere generaties en toeristen – maar de aanpassing van menukaarten verloopt traag. In regio’s waar de vraag nog laag is, duurt het vaak wat langer voordat ondernemers bereid zijn standaardalternatieven aan te bieden. En ja, soms wordt er nog wat lacherig gedaan over vegan eten. We maakten onlangs mee dat een gastheer zich geen raad wist met een veganistische gast en als grap alleen een paar servetten kon aanbieden. De gast reageerde gevat: “Dan kook ik anders zelf wel iets.” Tot ieders verbazing nam de gastheer het aanbod aan – en inmiddels staan er twee vegan gerechten op de kaart.
Daarom geldt ook hier: geef je wensen op tijd door, wees duidelijk over wat je wel en niet eet, en neem eventuele opmerkingen met een korreltje zout. Een beetje humor én geduld brengen je vaak een stuk verder dan je denkt.
"Toen wij in 2006 trouwden in een romantisch kasteel in de Steiermark, hadden we 70 gasten – waaronder iemand met coeliakie. Hoewel haar dieetwens vooraf was doorgegeven, kreeg iedereen ogenschijnlijk hetzelfde diner geserveerd. Onze gast maakte zich zorgen, tot de keukenchef zélf aan tafel verscheen en haar geruststelde: ‘Vanavond eet iedereen glutenvrij.’ Die persoonlijke aandacht vergeten we nooit meer."
Vincent - redacteur getrouwd in Oostenrijk, eet geen vis en heeft een voedselallergie voor smaakversterkers.
De Oostenrijkse keuken: klassiek, lokaal en met de seizoenen
Wat veel mensen positief verrast tijdens hun verblijf in Oostenrijk, is de kwaliteit van de ingrediënten. De Oostenrijkse keuken is nog sterk geworteld in traditie en er wordt vooral gekookt met verse, regionale producten. Denk aan wild uit de bossen, bergkaas uit de streek, zelfgemaakte knoedels en groenten die passen bij het seizoen.
Zeker in de landelijke gebieden wordt nog veel klassiek en ambachtelijk gekookt. Convenience food (kant-en-klaar) zie je zelden terug op de menukaart van een Gasthof. Het gebruik van smaakversterkers zoals MSG komt eigenlijk alleen voor bij fastfoodketens en in sommige Aziatische restaurants, maar niet in de traditionele Oostenrijkse keuken. Dat maakt het eten hier niet alleen smaakvol, maar ook eerlijk en puur.
Onze tips op een rij:
- Geef je dieetwensen vooraf door aan je hotel of pension.
- Leer een paar Duitse zinnen of gebruik een vertaalapp om jezelf duidelijk te maken.
- Neem altijd wat eigen producten of snacks mee
- Wees geduldig in kleinere dorpen: de bereidheid is er vaak wel, maar de kennis en het aanbod lopen wat achter.
- In steden heb je veel meer keuze – plan dus eventueel ook daar een paar dagen van je reis in
| Allergeen (Nederlands) | Duits/Oostenrijks woord |
|---|---|
| Gluten | Gluten / glutenhaltiges Getreide |
| Tarwe | Weizen |
| Rogge | Roggen |
| Gerst | Gerste |
| Haver | Hafer |
| Spelt | Dinkel |
| Schaaldieren | Krebstiere |
| Eieren | Eier |
| Vis | Fisch |
| Pinda’s | Erdnüsse |
| Soja | Soja |
| Melk / Lactose | Milch / Laktose |
| Noten | Schalenfrüchte / Nüsse |
| Amandelen | Mandeln |
| Hazelnoten | Haselnüsse |
| Walnoten | Walnüsse |
| Cashewnoten | Cashewkerne |
| Selderij | Sellerie |
| Mosterd | Senf |
| Sesamzaad | Sesamsamen |
| Zwaveldioxide / sulfiet | Schwefeldioxid / Sulfite |
| Lupine | Lupine |
| Weekdieren | Weichtiere |
Tip: In Oostenrijk is het verplicht om allergenen te vermelden op menukaarten of via het personeel. Vraag gerust naar een Allergenkarte of zeg: "Ich habe eine Allergie gegen..." gevolgd door het ingrediënt.
Voor reizigers met voedselallergieën of dieetwensen hebben we een handige Allergenen in Oostenrijk reisgids samengesteld. In deze compacte pdf vind je een overzicht van de belangrijkste allergenen in het Nederlands en Duits, zodat je in Oostenrijk makkelijk kunt aangeven wat je wel en niet kunt eten. Ideaal om op je mobiel te bewaren of uit te printen voor onderweg.
👉 Download de gratis reisgids hier: Allergenen in Oostenrijk
Met deze gids ga je goed voorbereid op reis en wordt uit eten gaan in Oostenrijk net wat makkelijker!
