Oostenrijk is niet alleen het land van bergtoppen en skigebieden, maar ook van een levendige traditiecultuur. In vrijwel elke regio worden eeuwenoude gebruiken nog steeds in ere gehouden, soms uitbundig, soms juist ingetogen. Wie echt wil begrijpen wat Oostenrijk bijzonder maakt, kan niet om de lokale tradities heen. Op deze pagina ontdek je de belangrijkste gebruiken en feesten, én de typische gerechten die ermee verbonden zijn.
Dagelijkse tradities en gebruiken
Naast de grote feesten kent Oostenrijk ook tal van tradities die het hele jaar door zichtbaar zijn. Ze geven het leven op het platteland, maar ook in de stad, een herkenbaar eigen karakter.
Dirndl en lederhosen: meer dan alleen feestkleding
In veel delen van Oostenrijk zijn Dirndls en lederhosen nog springlevend. Tijdens volksfeesten en bruiloften, maar ook bij bijzondere familiegelegenheden dragen mensen trots hun traditionele kleding. Elk gebied heeft zijn eigen varianten, van eenvoudige dorpsdirndls tot rijk versierde feestkleding met borduursels en edelweissemblemen.
Volksmuziek en volksdans
Muziek speelt een grote rol in het Oostenrijkse leven. Tijdens festivals en dorpsfeesten klinkt vaak live volksmuziek, gespeeld op accordeons, citers en blaasinstrumenten. Traditionele dansen zoals de schuhplattler, waarbij mannen ritmisch op hun schoenen en dijen slaan, maken nog altijd deel uit van optredens en lokale vieringen.
Almabtrieb: het feest van de terugkeer
In de herfst keren koeien, geiten en schapen van de alpenweides terug naar het dal. De Almabtrieb is niet alleen een praktische gebeurtenis, maar ook een feestelijke afsluiting van de zomer. De dieren worden rijkelijk versierd met bloemen en bellen en trekken, begeleid door muziek en volksliederen, door de dorpen. In veel regio’s worden de optochten aangevuld met markten, streekgerechten en volksfeesten.
Bezoek een kleine Almabtrieb in plaats van alleen de bekende grote. Dorpen als Ramsau am Dachstein of Schmirn in Tirol hebben vaak minder drukte, maar juist een authentiekere sfeer.
Tradities rond feestdagen en seizoenen
Veel Oostenrijkse tradities zijn verbonden aan het ritme van de seizoenen en de kerkelijke kalender. Elk jaargetijde heeft zijn eigen feesten, optochten en culinaire gebruiken.
Krampus en Perchten: duistere figuren in de winter
In de eerste dagen van december trekken angstaanjagende figuren door de straten: de Krampus en de Perchten. Deze eeuwenoude traditie, vooral sterk in Tirol en Salzburg, draait om de strijd tussen goed en kwaad. Naast de traditionele Sinterklaasoptochten voegen deze duistere gestalten een spannend element toe aan de wintertijd.
Heilige Driekoningen en het Sternsingen
Op 6 januari trekken verklede kinderen als de drie koningen langs de deuren om zegeningen uit te spreken en geld op te halen voor goede doelen. Ze schrijven de bekende krijttekeningen boven de deuren, bijvoorbeeld ‘20*C+M+B+25’, als symbool voor bescherming in het nieuwe jaar.
Fasching: carnaval in Oostenrijk
De weken voor Aswoensdag staan in het teken van Fasching, het Oostenrijkse carnaval. Vooral in dorpen in Tirol, Vorarlberg en Stiermarken worden kleurrijke optochten georganiseerd. Maskers, kostuums en traditionele muziek maken Fasching tot een vrolijk en uitbundig feest.
Typisch eten bij tradities en feesten
Eten speelt bij veel Oostenrijkse tradities een belangrijke rol. Vaak zijn er typische lekkernijen die je vooral rond bepaalde feesten kunt proeven.
Lekkernijen rond Almabtrieb, kerst en carnaval
Tijdens de Almabtrieb kom je vaak boerenkrapfen tegen: luchtige, gefrituurde broodjes met poedersuiker. Rond de kerstperiode vullen de huizen zich met de geur van zelfgebakken kerstkoekjes zoals Vanillekipferl en Lebkuchen. Tijdens Fasching mogen de krapfen, Oostenrijkse gevulde donuts met abrikozenjam, niet ontbreken.
In de herfst is er nog een ander bijzonder seizoen in Oostenrijk: de tijd van Sturm en Maroni. Sturm, een jonge, licht mousserende wijn die nog aan het gisten is, wordt vooral in de Steiermark volop gedronken zodra de eerste druiven zijn geoogst. Vaak wordt Sturm geserveerd samen met geroosterde Maroni, kastanjes die vers van straatverkopers of op markten verkrijgbaar zijn. Samen vormen ze een onmisbare lekkernij in de koele herfstmaanden en geven ze een heerlijk voorproefje op de nieuwe wijnoogst.
Tradities blijven leven
Wat Oostenrijk bijzonder maakt, is hoe levend de tradities nog altijd zijn. Ze worden van generatie op generatie doorgegeven en maken nog steeds een vanzelfsprekend onderdeel uit van het dagelijks leven. Of je nu een Almabtrieb meemaakt, de Krampus ziet rondgaan of geniet van een traditioneel volksfeest: je ervaart het Oostenrijkse leven van dichtbij, in al zijn echtheid.
