Het is nog donker als de eerste schaatsers hun veters strikken. De adem wolkt zichtbaar in de ijle berglucht, ergens in de verte kraait een haan en over het bevroren meer klinkt het kraken van vers ijs. Zodra de zon boven de bergen van Karinthië verschijnt, komt de Weissensee tot leven: duizenden Nederlanders staan klaar voor een tocht die voelt als een stukje Friesland, maar dan tussen de Oostenrijkse Alpen.
De Alternatieve Elfstedentocht is veel meer dan zomaar een schaatsevenement. Het is het resultaat van een droom die begon toen het in Nederland niet meer betrouwbaar vroor. Waar de tocht der tochten in Friesland vaak niet door kon gaan, bood de Weissensee een alternatief: een plek waar het ijs dik en betrouwbaar genoeg was, en waar de Nederlandse schaatsliefde een nieuw thuis vond.
De sfeer is gemoedelijk en herkenbaar Nederlands, met erwtensoep, koek & zopie, en het gevoel van een hechte gemeenschap ver van huis.
Geschiedenis van de Alternatieve Elfstedentocht
Het idee voor de Alternatieve Elfstedentocht ontstond in de vroege jaren tachtig. In Nederland werd het steeds moeilijker om de tocht der tochten te organiseren: de winters waren te zacht en betrouwbaar natuurijs werd een zeldzaamheid. Een groep Nederlandse schaatsliefhebbers ging op zoek naar een plek waar de tocht tóch gereden kon worden.
Hun oog viel op de Weissensee in Karinthië. Het meer ligt op bijna 1000 meter hoogte, waar de winters koud genoeg zijn en het water zich uitstrekt tot ruim zes kilometer lang. Al snel bleek dat de omstandigheden hier ideaal waren: stabiele vorst, een groot oppervlak en de mogelijkheid om lange banen te vegen.
In 1989 werd de eerste Alternatieve Elfstedentocht op de Weissensee officieel georganiseerd. Sindsdien is het evenement uitgegroeid tot een jaarlijks hoogtepunt. Iedere winter reizen duizenden Nederlanders af naar Oostenrijk om hier hun rondjes te rijden. Sommigen doen mee aan de 200 kilometer, anderen kiezen voor kortere afstanden. Voor velen is het vooral een belevenis: het gevoel van de Elfstedentocht, maar dan midden in de Alpen.
Door de jaren heen is de organisatie steeds professioneler geworden. Er zijn verzorgingsposten, medische ondersteuning en een strak uitgezette route. Toch is de charme hetzelfde gebleven: een Nederlandse traditie die in Oostenrijk een tweede thuis heeft gevonden.
Lees meer over de Weissensee in de Winter
Hoe ziet het evenement er tegenwoordig uit?
De Alternatieve Elfstedentocht aan de Weissensee wordt ieder jaar in de tweede helft van januari en begin februari verreden. Het evenement strekt zich uit over meerdere dagen, waarop verschillende tochten plaatsvinden. Het hoogtepunt is nog altijd de klassieke afstand van 200 kilometer, maar daarnaast zijn er kortere tochten van 100 en 50 kilometer voor wie de hele afstand te zwaar vindt.
In 2026 wordt de Alternatieve Elfstedentocht op de Weissensee van maandag 19 januari tot 30 januari verreden.
Het parcours slingert over het volledige oppervlak van het bevroren meer. Grote banen worden geveegd door speciale machines, zodat er een vlakke en veilige ijsvloer ontstaat. Onderweg zijn er verzorgingsposten met warme drank, soep en kleine hapjes – precies zoals je dat ook langs het Friese parcours zou verwachten.
De sfeer rond het evenement is gemoedelijk en herkenbaar Nederlands. Voor veel deelnemers gaat het niet alleen om de prestatie, maar vooral om het meedoen: het gevoel van saamhorigheid, het schaatsen in de frisse berglucht en het delen van de ervaring met duizenden landgenoten. Rondom het evenement is er een kleine gemeenschap ontstaan van vaste bezoekers, schaatsverenigingen en toeschouwers die ieder jaar terugkeren.
Naast de tochten zelf zijn er ook trainingen, schaatsclinics en kortere prestatietochten waaraan jong en oud kan meedoen. Zo blijft de Alternatieve Elfstedentocht niet alleen een sportieve uitdaging, maar ook een schaatsfeest waar iedereen zich welkom voelt.
Inschrijving en deelname
Meedoen aan de Alternatieve Elfstedentocht is voor veel schaatsliefhebbers een droom. De inschrijving opent meestal al maanden voor het evenement en verloopt via de officiële organisatie. Omdat het aantal startplekken beperkt is en de belangstelling groot, is het verstandig om je vroeg in te schrijven.
De klassieke tocht over 200 kilometer is het prestigieust en trekt zowel fanatieke toerrijders als wedstrijdrijders. Daarnaast zijn er kortere afstanden, zoals 100 en 50 kilometer. Deze maken het evenement ook toegankelijk voor recreatieve schaatsers die wel de sfeer willen proeven, maar de volledige afstand te zwaar vinden.
Iedere deelnemer ontvangt een startnummer en toegang tot het parcours. Onderweg zijn er verzorgingsposten met drinken en eten, en bij medische posten kan je terecht bij klachten of blessures. Voor veel deelnemers is het behalen van de finish een onvergetelijke ervaring, ongeacht de gereden afstand.
Praktische informatie voor bezoekers en toeschouwers
Ook voor wie zelf niet meedoet, is de Alternatieve Elfstedentocht een bijzondere belevenis. Langs het parcours verzamelen zich duizenden toeschouwers die de schaatsers aanmoedigen. Vooral rond Techendorf is er veel reuring: hier liggen vaak de start en finish en hier bevinden zich ook de meeste voorzieningen.
Bereikbaarheid
- Met de auto rijd je via Villach of Spittal an der Drau naar de Weissensee. In de winter zijn winterbanden verplicht, en het is verstandig sneeuwkettingen mee te nemen.
- Met de trein reis je naar station Greifenburg-Weissensee; van daaruit rijden bussen naar de dorpen rond het meer. Tijdens het evenement worden er vaak extra verbindingen ingezet.
Verblijf
Accommodaties zitten tijdens de Elfstedentocht snel vol. Wie zeker wil zijn van een plek, doet er goed aan om maanden van tevoren te reserveren. Zowel hotels als appartementen zijn populair, en ook de wintercampings trekken veel vaste gasten.
Tips voor bezoekers
- Kleed je warm, in lagen: de ochtenden kunnen ijzig koud zijn.
- Rondom de finish is het vaak druk; wie rustig wil kijken, vindt langs de noordelijke oever meer ruimte.
- Plan je dag goed: het kan lastig zijn om met de auto te bewegen zodra het evenement in volle gang is.
De combinatie van sportieve spanning, Nederlandse gezelligheid en Oostenrijkse gastvrijheid maakt de Alternatieve Elfstedentocht niet alleen voor deelnemers, maar ook voor bezoekers tot een unieke ervaring.
Hoe schrijf ik me in voor de Alternatieve Elfstedentocht?
De inschrijving verloopt via de officiële organisatie en opent meestal maanden voor de start van het evenement. Omdat de belangstelling groot is en het aantal startplekken beperkt, is het slim om je vroeg in te schrijven. Via de website van de organisatie kun je aangeven voor welke afstand je kiest en ontvang je alle benodigde informatie.
Wanneer vindt de tocht plaats?
De Alternatieve Elfstedentocht wordt ieder jaar in de tweede helft van januari en begin februari gehouden. De exacte data verschillen per jaar en zijn afhankelijk van de ijscondities, maar dit is doorgaans de periode waarin het ijs betrouwbaar genoeg is. In 2026 wordt de toch tussen 19 januari en 30 januari gereden.
Hoe dik is het ijs op de Weissensee?
De Weissensee staat bekend om zijn stabiele ijsvorming. Voor het evenement wordt het ijs nauwlettend gecontroleerd. Pas wanneer de ijslaag dik genoeg is, vaak meer dan 30 centimeter, gaat de organisatie over tot het uitzetten van het parcours. Zo is de veiligheid van deelnemers en toeschouwers gewaarborgd.
Kan ik ook kortere afstanden rijden?
Ja, naast de klassieke 200 kilometer zijn er ook tochten over 100 en 50 kilometer. Deze kortere afstanden maken het evenement toegankelijk voor recreatieve schaatsers die wel de sfeer willen beleven, maar de volledige afstand te zwaar vinden. Voor veel deelnemers is zelfs een kortere afstand al een onvergetelijke ervaring.
