Graz, de op een na grootste stad van Oostenrijk en hoofdstad van Steiermark, weet op een unieke manier verleden en toekomst met elkaar te verbinden. Waar middeleeuwse straten en renaissancepleinen verhalen uit vervlogen tijden vertellen, bieden futuristische gebouwen en een levendige kunstscene een blik op wat komen gaat. Deze stad, gelegen aan de rivier de Mur, is niet alleen een architectonisch meesterwerk, maar ook een broedplaats voor innovatie en creativiteit.
Het historische centrum van Graz, dat sinds 1999 op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat, wordt gekenmerkt door een veelzijdigheid die je zelden in andere steden vindt. Hier wandel je van de middeleeuwse smalle steegjes naar de ruim opgezette barokke pleinen en ontdek je op elke hoek een stukje geschiedenis. Tegelijkertijd is Graz een stad die zichzelf blijft vernieuwen. Het Kunsthaus, een opvallend modern gebouw dat liefdevol 'Friendly Alien' wordt genoemd, staat symbool voor de innovatieve geest van de stad. Al hebben de meeste inwoners van Graz een andere naam voor deze glazen bubble die een belangrijk kruispunt in de stad domineert.
Graz is niet alleen visueel divers; het is ook een culinaire bestemming van formaat. Als Culinaire Hoofdstad van Oostenrijk biedt de stad een overvloed aan lokale specialiteiten en markten waar je de smaak van Stiermarken kunt ontdekken. Bovendien bruist Graz het hele jaar door van evenementen en festivals die bezoekers van over de hele wereld aantrekken. Hier draait het niet alleen om zien, maar vooral om beleven. Graz is een stad die je uitdaagt om verder te kijken dan de eerste indruk en je uitnodigt om de diepere lagen van haar identiteit te verkennen.
Historisch centrum en architectuur
Het historische centrum van Graz is een mozaïek van bouwstijlen en tijdperken die samen een rijke en gelaagde geschiedenis vertellen. De stad heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld tot een cultureel kruispunt, waar invloeden uit de Oostenrijkse, Italiaanse en Slavische tradities samenkomen. Het resultaat is een unieke architecturale mix die zowel intiem als verrassend aanvoelt. We hebben de belangrijkste bezienswaardigheden in Graz kort voor je samengevat.
Schlossberg en de Uhrturm: Symbolen van Graz
De Schlossberg, een groene berg midden in de stad, biedt niet alleen rust maar ook een blik op de geschiedenis van Graz. Ooit stond hier een machtig fort dat de stad verdedigde, maar tegenwoordig is de heuvel vooral bekend om de Uhrturm. Deze klokkentoren, met zijn omgekeerde wijzers, is een symbool van Graz en biedt een prachtig uitzicht over het historische centrum. De Schlossberg is bereikbaar via trappen, een lift of de kabelspoorbaan, waardoor het een toegankelijke plek is voor bezoekers van alle leeftijden.
Het Landhaus: renaissance in het hart van de stad
Het Landhaus, gelegen aan de Herrengasse, is een van de mooiste voorbeelden van renaissancearchitectuur in Graz. De indrukwekkende binnenplaats met zijn arcades en fontein is een plek waar zowel locals als toeristen samenkomen. Dit gebouw herbergt nog steeds een deel van het regionale parlement van het bundesland Steiermark en vormt een belangrijk politiek en historisch centrum. De open binnenplaats wordt regelmatig gebruikt voor evenementen, zoals concerten en markten. Bezienswaardig is ook de jaarlijks terugkerende kerstkribbe die volledig uit ijs is gesneden. Dit tijdelijke meesterwerk staat tijdens de kerstmarkten in Graz van midden november totdat het is gesmolten op het Binnenplein van het Landhaus.
Glockenspielplatz: klokkenspel en historie
Aan de Glockenspielplatz vind je een van de charmantste bezienswaardigheden van Graz: het klokkenspel. Drie keer per dag, om 11:00, 15:00 en 18:00 uur, spelen de klokken een vrolijke melodie terwijl houten figuren boven in de gevel een traditionele dans uitvoeren. Het plein zelf is een rustige plek om even te pauzeren, omgeven door historische gebouwen en gezellige cafés.
Dom en Mausoleum: religieus erfgoed
De Dom van Graz, gebouwd in gotische stijl, is een ingetogen, maar intrigerende kerk die in contrast staat met de meer uitbundige barokke gebouwen in de stad. Direct naast de Dom ligt het Mausoleum van Keizer Ferdinand II, een meesterwerk van Italiaanse architectuur in Oostenrijk. Deze twee bouwwerken vormen samen een uniek religieus en architectonisch complex, dat de spirituele kern van het historische Graz vertegenwoordigt.
Stadsmuren en poorten: overblijfselen van de verdediging
Hoewel grote delen van de oude stadsmuren zijn verdwenen, kun je nog steeds fragmenten vinden die herinneren aan het defensieve verleden van Graz. De Burgtor, een van de historische toegangspoorten, biedt een kijkje in de strategische positie van de stad tijdens de middeleeuwen. Deze elementen voegen een extra laag toe aan de diversiteit van het stadsbeeld.
Moderne bezienswaardigheden
Naast haar rijke historische erfenis is Graz ook een stad die vooruit kijkt. Innovatie en creativiteit zijn hier net zo belangrijk als traditie. Dit komt tot uiting in de moderne architectuur en culturele instellingen die een frisse dynamiek toevoegen aan het stadsbeeld. Graz laat zien dat oud en nieuw moeiteloos kunnen samengaan.
Kunsthaus Graz: de 'Friendly Alien'
Het Kunsthaus Graz, gelegen aan de oever van de Mur, is een iconisch voorbeeld van moderne architectuur. Dit futuristische gebouw, met zijn organische vorm en glanzende blauwe gevel, wordt liefkozend het 'Friendly Alien' genoemd. Het kunstcentrum herbergt wisselende tentoonstellingen van hedendaagse kunst en design. Het gebouw zelf is al een bezienswaardigheid, maar binnen biedt het een breed scala aan kunstvormen die zowel uitdagend als inspirerend zijn. Het Kunsthaus Café is een populaire plek voor de inwoners van Graz van jong tot oud en veel bezoekers van de stad om te lunchen of gewoon even iets te drinken.
Murinsel: Een kunstmatig eiland op de Mur
Het Murinsel, ontworpen door de Amerikaanse architect Vito Acconci, is een kunstmatig eiland dat midden in de rivier de Mur ligt. Dit unieke bouwwerk, dat deels brug en deels eiland is, fungeert als cultureel centrum en ontmoetingsplek. Het biedt een café, een openluchtpodium en een speelruimte voor kinderen. Het Murinsel is niet alleen functioneel, maar ook een sterk symbool van de innovatieve geest van Graz.
Joanneumsviertel: Centrum voor kunst en wetenschap
Het Joanneumsviertel is een modern museumcomplex dat meerdere instellingen herbergt, waaronder het Kunstmuseum, het Museum voor Natuurgeschiedenis en de Steiermärkische Landesbibliothek. Het combineert historische gebouwen met moderne architectonische elementen, zoals de glazen ingang die als een groot raam naar de toekomst fungeert. Dit complex is een plek waar kunst, wetenschap en technologie samenkomen, en het biedt een divers programma aan tentoonstellingen en evenementen.
Graz als culinaire hoofdstad van Oostenrijk
Graz draagt met trots de titel Culinaire hoofdstad van Oostenrijk, en dat is niet zonder reden. De stad is een ware smeltkroes van smaken en biedt een unieke culinaire ervaring die zowel traditionele als moderne gerechten omvat. Met haar ligging in Stiermarken, de 'groentetuin van Oostenrijk', profiteert Graz van lokale producten van hoge kwaliteit, variërend van pompoenpitolie tot verse appels en wijn.
Lokale specialiteiten: de smaak van Steiermark
In Graz draait alles om lokaal en seizoensgebonden eten. Een absolute must-try is Steirische Kürbiskernöl, de beroemde pompoenpitolie. Deze donkergroene olie met een nootachtige smaak wordt gebruikt in salades, soepen en zelfs desserts. Een ander lokaal ingrediënt zijn de Käferbohnen, grote bonen die vaak worden verwerkt in salades of bij vleesgerechten.
Een typisch gerecht dat je niet mag missen is Backhendl, krokant gepaneerde en gebakken kip, vaak geserveerd met aardappelsalade. Voor de zoetekauwen biedt Graz ook traditionele desserts zoals Apfelstrudel en Käferbohnenijs, een verrassende twist op een klassiek toetje.
Wat is Kürbiskernöl?
Kürbiskernöl, oftewel pompoenpitolie, is een van de meest geliefde producten uit Steierrmarken. Deze donkergroene, bijna zwarte olie wordt gewonnen uit de geroosterde pitten van de pompoen. Het productieproces is een vakmanschap op zich: de pompoenpitten worden eerst gedroogd en vervolgens langzaam geroosterd voordat ze worden geperst. Dit geeft de olie haar karakteristieke nootachtige smaak en diepe aroma.
Pompoenpitolie is niet alleen een smaakmaker, maar ook een gezonde toevoeging aan de keuken. Het zit boordevol onverzadigde vetzuren, antioxidanten en vitamine E. Traditioneel wordt het gebruikt als dressing voor salades, maar het is ook heerlijk over soep, pasta of zelfs ijs. In Graz is Kürbiskernöl een onmisbaar ingrediënt en een perfecte manier om de authentieke smaak van de regio te proeven. Je kunt overal een flesje Kernöl kopen, het is een geliefd souvenir, Kernöl is trouwens niet goedkoop. Een goede Kernöl kost ongeveer 35 à 30 euro per liter.
Markten: de hartslag van de stad
De markten van Graz vormen het kloppende hart van de culinaire scene. De Kaiser-Josef-Markt, de oudste en grootste markt van de stad, is een feest voor de zintuigen. Hier vind je kraampjes vol verse producten, van seizoensgroenten en fruit tot ambachtelijke kazen en vleeswaren. Ook de Lendplatz-Markt is een bezoek waard, vooral voor haar relaxte sfeer en aanbod van regionale delicatessen.
Restaurants: van traditioneel tot innovatief
De eetgelegenheden in Graz variëren van traditionele gasthuizen tot hippe restaurants die een moderne draai geven aan de Oostenrijkse keuken. In de historische binnenstad vind je tal van gezellige Wirtshäuser, waar je kunt genieten van stevige maaltijden en lokale wijnen. Voor een fine dining ervaring kun je terecht bij Restaurant Schlossberg, dat niet alleen culinaire hoogstandjes biedt, maar ook een panoramisch uitzicht over de stad.
Voor iets eigentijds biedt Der Steirer een combinatie van traditionele smaken en innovatieve gerechten. Hier proef je bijvoorbeeld klassiekers zoals Tafelspitz in een modern jasje. Ook vegetarische en veganistische opties zijn in opkomst, met een groeiend aantal restaurants die focussen op plantaardige gerechten.
Culinaire evenementen en festivals
Graz viert haar culinaire erfgoed het hele jaar door met diverse evenementen. Het GenussHauptstadt Festival brengt lokale producenten en topchefs samen om de veelzijdigheid van de Steierische keuken te presenteren. In de herfst vindt de Steirische Herbst, een combinatie van kunst en culinaire hoogstandjes, plaats. Deze evenementen bieden bezoekers een unieke kans om de smaken van de regio te ontdekken in een feestelijke sfeer.
Het jaarlijkse Trüffelfestival Graz trekt fijnproevers van over de hele wereld. Tijdens dit evenement presenteren lokale en internationale chefs creatieve gerechten waarin truffels centraal staan.
Bezoekers kunnen deelnemen aan culinaire workshops, genieten van truffelproeverijen en bijzondere gerechten proeven in deelnemende restaurants. Daarnaast zijn er markten waar je verse truffels en truffelproducten kunt kopen. Het Trüffelfestival is een bijzondere kans om de verfijnde keuken van Graz te ervaren en meer te leren over de kunst van het koken met deze exclusieve delicatesse.
De natuur rondom Graz is dichterbij dan je denkt
Graz mag dan een stad zijn, maar de natuur is hier nooit ver weg. De omliggende regio van Stiermarken staat bekend om haar gevarieerde landschappen, van groene heuvels tot indrukwekkende bergtoppen. Voor wie even wil ontsnappen aan de stadsdrukte, biedt de omgeving van Graz tal van mogelijkheden voor ontspanning en avontuur in de buitenlucht. Dankzij het goede openbaar vervoer ben je met een klein uurtje in een compleet andere omgeving.
Schloss Eggenberg: geen tijdloos slot
Aan de rand van Graz ligt Schloss Eggenberg, een van de belangrijkste barokke paleizen van Oostenrijk. Maar het is niet alleen het paleis dat indruk maakt. Het omliggende park, met weelderige tuinen en sierlijke vijvers, is een oase van rust. Hier kun je wandelen tussen eeuwenoude bomen en nieuwsgierige pauwen die vrij rondlopen. Het park is een geliefde plek onder locals en biedt een serene omgeving voor een middag in de natuur.
Schloss Eggenberg is een product van zijn tijd en weerspiegelt de barokke fascinatie met symmetrie en astrologische symboliek. Het paleis heeft 365 kamers (voor elke dag van het jaar), 12 representatieve zalen (de maanden), en 4 hoektorens (de seizoenen). Deze symboliek verankert het slot in een specifieke tijdgeest, waardoor het minder tijdloos aanvoelt.
De Schöckl: de huisberg van Graz
De Schöckl, gelegen op slechts 15 kilometer van het stadscentrum, is een populaire bestemming voor wandelaars en buitensportliefhebbers. Deze berg, met een hoogte van 1445 meter, biedt een netwerk van wandelpaden, mountainbikeroutes en een adembenemend uitzicht over de regio. Voor wie de klim liever overslaat, is er een kabelbaan die je naar de top brengt. In de winter verandert de Schöckl in een bescheiden skigebied, ideaal voor een dag sneeuwplezier. Kinderen kunnen zich op de Schöckl vermaken met de snelle rodelbaan. Vanzelfsprekend zijn er op de Schöckl ook meerdere restaurants om de verbrande calorieën weer aan te vullen.
Fietsen langs de Mur
De Mur-fietsroute is een van de mooiste fietsroutes van Oostenrijk en loopt langs de rivier de Mur, die door Graz stroomt. Deze route biedt een gevarieerd landschap, van rustige rivieroevers tot uitgestrekte wijngaarden en schilderachtige dorpjes. De route is geschikt voor zowel recreatieve fietsers als meer ervaren rijders. Onderweg kom je langs diverse wijnboerderijen en lokale markten waar je de regionale smaken kunt proeven.
Naturpark Almenland: ongerepte alpenweiden
Op iets meer dan een uur rijden van Graz ligt het Naturpark Almenland, een van de grootste aaneengesloten alpenweiden van Europa. Dit park is een paradijs voor natuurliefhebbers en biedt een uitgebreid netwerk van wandel- en fietspaden. Hier vind je schilderachtige dorpen, traditionele alpenhutten en een rijke flora en fauna. Het park is het hele jaar door een geliefde bestemming, met mogelijkheden voor wandelen in de zomer en langlaufen in de winter.
Praktische tips voor bezoekers
Graz is een stad die je moeiteloos kunt verkennen, maar een goede voorbereiding maakt je bezoek nog aangenamer. Of je nu komt voor de historische charme, moderne architectuur of culinaire hoogstandjes, deze tips helpen je om het meeste uit je reis te halen.
De beste reistijd voor Graz
Graz is het hele jaar door een aantrekkelijke bestemming, maar elk seizoen biedt unieke ervaringen:
- Lente en zomer: Perfect voor wandelingen, fietstochten langs de Mur en het bijwonen van openluchtevenementen. Temperaturen variëren van 20°C – 30°C.
- Herfst: De tijd voor wijnliefhebbers en culinaire festivals. Het milde weer en de kleurenpracht maken dit een ideale periode.
- Winter: Geniet van de sfeervolle kerstmarkten en een uitstapje naar de Schöckl voor wintersport. Graz kent zachte winters met temperaturen rond het vriespunt.
Bereikbaarheid: hoe kom je in Graz?
De stad Graz ligt op ongeveer 1100 kilometer van Utrecht, en is op diverse manieren bereikbaar. We hebben hieronder een aantal opties voor je uitgelicht
Met de trein
De stad is uitstekend verbonden via het spoor. Vanuit Wenen bereik je Graz in ongeveer 2,5 uur met de snelle ÖBB Railjet. De hoofdtreinstations in Graz bieden verbindingen met andere grote steden in Oostenrijk en omliggende landen.
Met de auto
Graz ligt op een belangrijke verkeersroute en is eenvoudig te bereiken via de A2 vanuit Wenen of de A9 vanuit het zuiden. Houd rekening met het verplichte tolvignet voor de Oostenrijkse snelwegen.
Met het vliegtuig
Graz Airport ligt op slechts 10 kilometer van het stadscentrum. Rechtstreekse vluchten zijn beschikbaar vanuit diverse Europese steden zoals Düsseldorf, Frankfurt en Zürich. Vanaf de luchthaven bereik je de stad eenvoudig met de S-bahn de bus of een taxi in ongeveer 20 minuten. Er zijn geen directe vluchten vanuit Amsterdam.
De beste verbinding is om te vliegen via München of via Wenen. Bij de laatste optie kun je eventueel ook de trein nemen en een bezoek aan Graz met Wenen combineren.
Accommodaties: Van Stijlvol tot Budgetvriendelijk
Graz biedt een breed scala aan accommodatiemogelijkheden, afhankelijk van je wensen en budget:
- Luxe hotels: Voor comfort en stijl zijn hotels zoals Grand Hôtel Wiesler en Parkhotel Graz uitstekende keuzes.
- Middenklasse: Er zijn tal van charmante boutiquehotels en ketens zoals Hotel Daniel die uitstekende faciliteiten bieden.
- Budgetopties: Motel one op het Jakomiplatz is een zeer voordelige optie en heeft toch de moderne gemakken van een goed hotel
Openbaar vervoer: snel en efficiënt
Graz beschikt over een uitstekend openbaar vervoerssysteem. Trams en bussen brengen je gemakkelijk naar alle belangrijke bezienswaardigheden. Met de Graz 72-Stunden-Karte kun je onbeperkt gebruikmaken van het openbaar vervoer. Wil je wat verder uit de stad vraag dan op het Hauptbahnhof of op het verkeersknooppunt Jakomiplatz wat je beste opties zijn.
Evenementen en Festivals
Graz is een stad die het hele jaar door bruist van culturele en culinaire activiteiten. Of je nu houdt van klassieke muziek, moderne kunst, straattheater of gastronomische hoogstandjes, er is altijd wel een evenement dat bij je past.
Styriarte: muziek met een moderne twist
Het Styriarte Festival is een hoogtepunt voor liefhebbers van klassieke muziek. Dit jaarlijkse evenement, dat in juni en juli plaatsvindt, viert de muziek van grote meesters zoals Bach en Mozart, maar dan vaak in verrassende, moderne uitvoeringen. De concerten worden gehouden op unieke locaties in en rond Graz, zoals kerken en historische paleizen.
La Strada: straattheater en circus
In augustus verandert Graz in een groot openluchttheater tijdens het La Strada Festival. Straatartiesten, acrobaten en muzikanten vullen de pleinen en parken met hun optredens. Het festival trekt een breed publiek en biedt een mix van humor, spektakel en ontroering, met acts van over de hele wereld.
Aufsteirern: een dorpsfeest in een stad
Tijdens Aufsteirern, dat jaarlijks in september plaatsvindt, viert Graz de rijke tradities van de Steiermark. Het historische centrum verandert in een groot festivalterrein met volksmuziek, dans en traditionele klederdracht. Bezoekers kunnen genieten van regionale specialiteiten, ambachtelijke producten en optredens die de Steierische cultuur tot leven brengen. Dit evenement is een perfecte manier om de lokale folklore te ervaren.
Traditiegetrouw vindt Aufsteirern in het eerste weekend na de schoolvakantie plaats. In 2025 is dat 13 en 14 september.
Klanglicht: lichtkunst en geluid
Klanglicht is een uniek festival dat licht- en geluidskunst combineert en de stad in een compleet nieuw licht zet. In de lente worden iconische gebouwen en pleinen getransformeerd met spectaculaire lichtinstallaties en projecties, begeleid door innovatieve soundscapes. Dit festival biedt een visueel en auditief spektakel dat bezoekers uitnodigt om Graz na zonsondergang te verkennen.
De kerstmarkten in Graz
De wintermaanden brengen een magische sfeer naar de stad met de Graz Advent. Verspreid over de stad vind je verschillende kerstmarkten, elk met een eigen karakter. Van de traditionele markt op de Hauptplatz tot de ambachtelijke markt op de Glockenspielplatz, bezoekers kunnen genieten van warme Glühwein, lokale lekkernijen en handgemaakte cadeaus. Een hoogtepunt is de indrukwekkende ijsstal in de Landhaus binnenplaats.
GenussHauptstadt festival: een feest van smaak
Als culinaire hoofdstad organiseert Graz in het voorjaar het GenussHauptstadt Festival, een ode aan de regionale gastronomie. Hier presenteren lokale producenten en topchefs hun beste producten en gerechten. Het festival biedt proeverijen, kookworkshops en speciale menu's in deelnemende restaurants, waarmee bezoekers een diepere waardering krijgen voor de Stiermarkse keuken
Plan je bezoek aan Graz
Ben je klaar om de veelzijdigheid van Graz zelf te ervaren? Of je nu komt voor de historische charme, moderne kunst of de culinaire hoogtepunten, de stad biedt een unieke reiservaring die je niet snel zult vergeten. Maak je reis nog aangenamer met deze praktische hulpmiddelen:
- Graz Card: Met deze kaart krijg je gratis toegang tot musea, attracties en onbeperkt gebruik van het openbaar vervoer. Ideaal voor een zorgeloze stedentrip.
- Boek je verblijf: Of je nu kiest voor een luxe hotel in het centrum of een gezellig appartement in een rustige wijk.
- Reis duurzaam: Kies voor een comfortabele treinreis via NS International of boek je vlucht naar Graz Airport voor snelle verbindingen.
Radisson Hotel Graz ★★★★
Graz – 1 km naar het centrum van Graz - 250 meter naar centraal station
Overnacht in stijl bij het gloednieuwe Radisson Hotel Graz!
Op slechts 5 minuten lopen van station Graz Centraal vind je dit moderne 4-sterrenhotel met alles voor een comfortabel verblijf: een fitnessruimte, stijlvolle rookvrije kamers, gratis wifi en een gezellige bar. Parkeer je auto op het terrein en geniet van kamers met airco, luxe beddengoed, een regendouche, flatscreen-tv en meer.
Boek nu jouw verblijf en ontdek Graz vanuit een top locatie!
Laat je inspireren door alles wat Graz te bieden heeft en plan vandaag nog je bezoek. Ontdek waarom deze stad een verborgen parel is in het hart van Oostenrijk!
