Brauerei Murau bezoeken: vijf eeuwen biergeschiedenis in de bierstad
Wie door Murau wandelt, merkt al snel dat bier hier meer is dan een drankje dat toevallig in de omgeving wordt gebrouwen. De Brauerei Murau ligt niet verscholen op een industrieterrein buiten de stad, maar direct aan de rand van de historische binnenstad. De naam prijkt op gevels, parasols en uithangborden en het bier wordt geschonken in vrijwel ieder restaurant en Gasthaus. Murau en Murauer Bier zijn in vijf eeuwen zo met elkaar vergroeid dat je je bijna afvraagt wat er eerder was – de stad of het bier.
Wij combineerden een rondleiding door de Brauerei der Sinne met een lunch bij het Brauhaus zu Murau en een bezoek aan de opvallende Bierapotheke in het centrum. Juist die combinatie laat zien dat de biercultuur zich niet tot de brouwerij beperkt. Het verhaal van Murauer Bier loopt door de hele stad en is nauw verbonden met de economie, landbouw en energievoorziening van de regio.
Bier brouwen in Murau sinds 1495
De geschiedenis van de Brauerei Murau gaat terug tot 1495. In dat jaar wordt voor het eerst een brouwplaats genoemd in het gebouw dat later het stamhuis van de huidige brouwerij zou worden.
Murau telde in die periode meerdere brouwers. In de zestiende eeuw zouden er zelfs zeven verschillende brouwerijen actief zijn geweest. Daarvan bleef uiteindelijk alleen de huidige Brauerei Murau over.
In de negentiende eeuw groeide en moderniseerde het bedrijf. Een belangrijk moment volgde in 1873 met de oprichting van een stoombrouwerij door Anton Kindler. In 1893 werd een nieuw brouwerijgebouw neergezet. Vijf jaar later werd de laatste concurrerende brouwerij in Murau overgenomen en stilgelegd. In datzelfde jaar begon de productie van Murauer flessenbier. Dat klinkt tegenwoordig vanzelfsprekend, maar betekende destijds dat het bier gemakkelijker buiten de directe omgeving kon worden verkocht.
De volgende grote verandering kwam in 1910. De brouwerij werd toen omgevormd tot de eerste Obermurtaler Brauereigenossenschaft. De coöperatieve structuur zorgde voor nieuw kapitaal en een stabielere afzetmarkt. Daarmee werd een belangrijke basis gelegd voor het voortbestaan en de verdere groei van de brouwerij.
Die coöperatieve structuur bestaat nog altijd. De Brauerei Murau is daardoor geen filiaal van een internationaal bierconcern, maar een zelfstandige brouwerij die sterk in de regio is verankerd. Dat onderscheid is belangrijk. Oostenrijk kent veel regionale biermerken, maar een deel daarvan behoort inmiddels tot grotere brouwerijgroepen. Murauer Bier wordt nog altijd zelfstandig in Murau gebrouwen.
Waarom de brouwerij zo belangrijk is voor Murau
De brouwerij deelt haar naam met de stad en is al eeuwenlang onderdeel van het dagelijks leven in Murau. Ze zorgt voor werkgelegenheid in een relatief dunbevolkt deel van Steiermark en werkt samen met landbouwers, horecaondernemers, transportbedrijven en andere regionale leveranciers.
Sinds 2021 wordt steeds meer brouwgerst in het Murtal verbouwd. Het project begon met veertien landbouwers, maar groeide in enkele jaren uit tot tientallen deelnemende boeren. In 2024 kon met de regionale oogst volgens de brouwerij ongeveer 65 procent van de jaarlijkse behoefte aan brouwgerst worden gedekt. Een groter deel van de opbrengsten blijft zo in de regio en de brouwerij wordt minder afhankelijk van grondstoffen van verder weg.
Ook in de stad zelf is de verbinding zichtbaar. Murau mag zich sinds 2010 Bierstadt noemen. De Brauerei der Sinne, het Brauhaus zu Murau, de Bierapotheke en evenementen zoals het Bierstadtfest geven die titel inhoud.
Tijdens de jubileumeditie van het Bierstadtfest in 2025 werd 530 jaar brouwgeschiedenis gevierd. Volgens de organisatie trok het evenement in twee dagen ongeveer 30.000 bezoekers. Dat is veel voor een stad van deze omvang en laat zien dat de brouwerij niet alleen een plaatselijk bedrijf is. Murauer Bier is ook een belangrijk onderdeel van de identiteit en toeristische aantrekkingskracht van Murau.
Duurzaam bier uit een bosrijke regio
De Brauerei Murau hamert stevig op duurzaamheid. Dat klinkt als standaard marketingtaal, maar hier valt er wat voor te zeggen. In 1996 was de brouwerij het eerste Oostenrijkse bedrijf dat werd opgenomen in het Europese EMAS-register – een milieubeheersysteem waarbij externe controleurs meekijken. Registratienummer: A-000001. Eersten zijn ze graag in Murau.
Sinds 2014 stelt de brouwerij CO₂-neutraal te produceren. De benodigde warmte komt volledig van het biomassakrachtwerk van Stadtwerke Murau, wat volgens eigen opgave jaarlijks zo'n 2373 ton CO₂ scheelt. Flessen en verpakkingen gaan terug het systeem in, en op de meerwegverpakkingen staat het Oostenrijkse milieukeurmerk dat ooit door Friedensreich Hundertwasser werd ontworpen – wat meteen de meest kunstzinnige verpakking in de supermarkt oplevert.
Sinds 2021 werkt de brouwerij ook samen met lokale landbouwers voor de brouwgerst. Wat begon met veertien boeren uit het Murtal dekte in 2024 al 65 procent van de jaarlijkse behoefte. Het idee is simpel: als je toch Murauer Bier brouwt, kun je de gerst net zo goed uit het Murtal halen.
De Brauerei der Sinne bezoeken
Wie meer wil zien dan de buitenkant van de brouwerij, kan deelnemen aan een rondleiding door de Brauerei der Sinne. Dit is geen klassieke rondgang waarbij je uitsluitend langs roestvrijstalen tanks en lopende banden wordt geleid. Het bezoekerscentrum is ingericht als een interactieve belevenis waarin kijken, luisteren, ruiken, voelen en proeven centraal staan.
De rondleiding duurt ongeveer twee uur en begint met het verhaal achter de ingrediënten en het brouwproces. Met audiovisuele presentaties en geur- en geluidsstations wordt uitgelegd wat water, mout, hop en gist met de smaak van bier doen. Daardoor blijft de rondleiding ook begrijpelijk voor bezoekers die niet precies weten wat het verschil is tussen maischen, filteren, koken en vergisten.
Wij vonden vooral de combinatie van oude voorwerpen en moderne presentaties geslaagd. De geschiedenis van de brouwerij wordt niet los verteld van het huidige bedrijf. Je ziet hoe houten vaten, zwaar handwerk en kleinschalige productie langzaam plaatsmaakten voor moderne installaties, laboratoriumcontroles en een veel grotere productiecapaciteit.
In het museum zijn ook delen van de oude stadsmuur zichtbaar – een herinnering aan hoe dicht de brouwerij tegen het historische centrum is aangebouwd. Je bezoekt hier geen nagebouwd biermuseum, maar een plek waar de geschiedenis van de stad en die van de brouwerij letterlijk door elkaar lopen.
Het belang van water
Een van de opvallendste onderdelen van de Brauerei der Sinne is de achttien meter diepe historische waterput. Daarmee wordt duidelijk gemaakt hoe belangrijk water bij het brouwen van bier is. Bier bestaat voor het grootste deel uit water en de samenstelling daarvan heeft invloed op het uiteindelijke resultaat.
De Brauerei Murau gebruikt brouwwater uit een eigen put. Tijdens de rondleiding wordt uitgelegd waarom de kwaliteit en constante samenstelling van het water voor de brouwers belangrijk zijn.
De waterput maakt het concreet. Waar hop en mout zichtbaar en ruikbaar zijn, blijft water meestal het minst opvallende ingrediënt. Hier niet.
Experimenteren in de kleine brouwerij
De Schaubrauerei is het meest verrassende onderdeel van de rondleiding. De kleine brouwerij werd gebouwd in een voormalig oliedepot en heeft een capaciteit van tien hectoliter – bescheiden vergeleken met de normale productie, maar juist daardoor geschikt om te experimenteren.
Hier worden kleinere en creatievere biersoorten ontwikkeld, waaronder pale ale en stout. Het contrast met het bekende Murauer Märzen is groot. Märzen is een toegankelijk, ondergistend bier en vormt al jarenlang de bekendste biersoort van Murauer. In de Schaubrauerei kunnen de brouwers buiten dat vertrouwde profiel werken zonder direct een grote hoeveelheid te hoeven produceren.
Murauer Bier leunt sterk op traditie – het Märzen is al jarenlang het gezicht van de brouwerij – maar de Schaubrauerei laat zien dat er ook ruimte is voor iets anders. Naast de bekende biersoorten, radlers en alcoholvrije dranken vult de brouwerij onder de naam Murelli ook limonades af.
Proeverij met de verschillende bieren van Murauer bier
Een brouwerijbezoek is natuurlijk niet compleet zonder te proeven. De rondleiding eindigt daarom met een proeverij, waar verschillende soorten Murauer Bier worden geschonken. Bij de proeverij wordt uitgelegd waarop je kunt letten bij de kleur, geur, schuimkraag en smaak.
Ook als je normaal vooral één soort bier drinkt, is het interessant om meerdere varianten direct naast elkaar te proberen. Het verschil tussen een klassiek Märzen, een hoppiger bier en een donkere of ongefilterde variant wordt dan veel duidelijker.
Volgens de actuele informatie van de brouwerij horen bij de reguliere rondleiding ook een kleine snack en een glas als aandenken. Welke bieren worden geschonken en wat er precies bij de rondleiding is inbegrepen, kan veranderen. Controleer dit daarom bij het reserveren wanneer je een bepaalde biersoort wilt proberen.
De Bierapotheke in de binnenstad
Na de rondleiding kun je de biercultuur verder ontdekken in de Murauer Bierapotheke. Deze ligt op slechts enkele minuten lopen van de brouwerij, in wat volgens historische gegevens het oudste gebouw van de stad is. Vroeger was hier de Salvator-Apotheke gevestigd.
De naam Bierapotheke is dus niet zomaar voor de grap gekozen. De voormalige apotheek is omgebouwd tot een combinatie van proeflokaal, ontmoetingsplek en winkel. Bier wordt er in kleine 'doses' geschonken – de apothekerssfeer zit er zo in dat je bijna een recept verwacht bij de toog. De inrichting verwijst op verschillende manieren naar het vroegere gebruik van het pand.
Naast bier verkoopt de winkel regionale producten waarin hop, bier of bostel is verwerkt. Denk bijvoorbeeld aan zeep, zout, verzorgingsproducten, snoepjes en vleeswaren. Sommige producten zijn vooral een origineel souvenir, maar de samenwerking met producenten uit de omgeving past opnieuw bij de regionale rol die de brouwerij wil spelen.
De Bierapotheke ligt midden in de historische binnenstad en is daardoor gemakkelijk te combineren met een stadswandeling. Je hoeft dus niet opnieuw de auto te pakken nadat je de brouwerij hebt bezocht.
Eten bij het Brauhaus zu Murau
Direct naast de brouwerij staat het Brauhaus zu Murau. Het restaurant serveert Steierse gerechten en verschillende soorten Murauer Bier van het vat.
Wij lunchten hier voorafgaand aan onze rondleiding. Dat bleek een prettige combinatie: eerst kennismaken met het bier aan tafel en daarna zien hoe het wordt gemaakt. Op de kaart staan stevige gerechten uit de Oostenrijkse en Steierische keuken, maar ook burgers en steaks.
Je hoeft de brouwerij, de Bierapotheke en het Brauhaus zu Murau overigens niet allemaal direct achter elkaar te bezoeken. De locaties liggen zo centraal dat je ze gemakkelijk kunt afwisselen met een wandeling door de Altstadt, een bezoek aan Schloss Murau of een tocht langs de Mur.
Praktische informatie voor een bezoek
De Brauerei der Sinne bevindt zich aan de Raffaltplatz, aan de rand van de historische binnenstad van Murau. Vanaf het station en het centrale deel van de stad is de brouwerij te voet bereikbaar.
Rondleidingen worden op vaste dagen en tijdstippen aangeboden. Vooraf aanmelden wordt nadrukkelijk aangeraden en kan op drukke dagen noodzakelijk zijn. De openingstijden, toegangsprijzen en beschikbare rondleidingen kunnen per seizoen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie van de Brauerei der Sinne voordat je naar Murau reist.
In het zomerseizoen kan een rondleiding door de Brauerei der Sinne inbegrepen zijn bij de Murau GästeCard. Deze gastenkaart wordt verstrekt door deelnemende accommodaties en is niet automatisch bij ieder verblijf inbegrepen. Controleer vooraf of je accommodatie aan het programma deelneemt en welke voorwaarden op dat moment gelden.
Bezoek je de brouwerij met kinderen, informeer dan vooraf naar de mogelijkheden. Alcohol wordt niet geschonken aan bezoekers onder de achttien, maar dat is minder een probleem dan het klinkt: Murauer biedt onder de naam Murelli een eigen lijn frisdranken aan die tijdens de rondleiding aan bod kan komen. Honden blijven buiten – het is een werkende brouwerij, geen museum.
Is de Brauerei Murau een bezoek waard?
Zelfs wanneer je geen uitgesproken bierkenner bent, helpt een bezoek om Murau beter te begrijpen. De brouwerij is hier geen losstaand uitstapje, maar een deel van de stad. Precies daarom past de Brauerei Murau zo goed bij een stadswandeling: je leert niet alleen hoe Murauer Bier wordt gebrouwen, maar vooral waarom het al meer dan vijf eeuwen bij Murau hoort.